Alles wat je zegt is al gezegd alles wat je doet is al gedaan, alles behalve jij.

Een statement geschreven voor EERSTE HULP IN O. een congres voor jonge makers, gehouden op 25 en 26 april 2008 in Oostende.

Ik ben jong naïef en elk roepen om verandering en vernieuwing of om behoud en stagnatie is een herhaling van geroep van eerdere naïeve jongelingen en toch roep ik. Niet omdat ik het weet of inzicht heb laat staan overzicht maar omdat er zich ondanks mij zelf in elke vezel van mijn postpuberale lijf een drang, een power, een drive manifesteert die schreeuwt. Schreeuwt om een diepe echtheid, om iets dat gebeurt in het hier en nu, live. Schreeuwt om een zijn die zo samenvalt met zich zelf en alles er om heen dat het een niet zijn wordt, niet niet zijn maar gewoon niet zijn. Het is een drive die arrogant genoeg is een publiek te willen bereiken om daarmee dat gevoel van de schreeuw te delen een gevoel dat ik voor nu wil omschrijven als de rock n roll van de sterfelijkheid.
Die drive is voor mij essentieel wil ik theater maken als ik het zo noemen mag. Ook al vind ik het een vreemde term want als theater maakbaar was dan kan men er een fabriek in beginnen en het door machines laten doen. Maker en speler als nieuwe termen omdat regisseur en acteur niet meer de lading dekken in dit postpostmoderne tijdperk waarin het ook absoluut niet meer zo duidelijk is wat de contouren van theater zijn of waar het precies plaats vindt.

Theater kan overal in de openbare ruimte plaats vinden, het creëert immers haar eigen plek, een plek waar de mens mens kan zijn, waar sterfelijkheid geen taboe maar een onderzoek is, waar nog iets echt, live, kan ontstaan. De locatie waar en de vorm waarin theater deze plek creëert is volledig vrij te kiezen door de maker. Maar dat is tegelijk een vloek als een zegen. Hoe meer alles kan hoe belangrijker het is te weten wat je wil. En dan leef je nog eens in een soort recessie met weinig subsidiegeld, weinig bezoekers en steeds minder speelplekken en dan zit er nog eens niemand op jou te wachten ook.

Ik meen nu op een gepast moment gekomen te zijn waar ik een soort van statement te formuleren of heet het een oproep of een hoop, een wens, een waarschuwing of gewoon een zoveelste open deur? U oordeelt zelf.

Ik had eerst het statement geformuleerd als volgt

Als wij, theatermakers niet creatiever worden dan de ambtenaren op het ministerie van cultuur dan is theater binnen de kortste keren echt de zielig in een hoekje wegkwijnende vergeten hoer van de kunst.

Ik werd toen aangeraden door vrienden het meer opbouwend te formuleren en dan klinkt het als volgt

Pas als wij, en met wij bedoel ik iedereen die meent dat dit op hem of haar betrekking heeft, pas als wij naar de onontkoombaarheid van onze intuïtie, de artistieke noodzaak die er is ondanks onszelf durven te luisteren om er vervolgens met de volste overgave en voortdurend scherpstellende kritische blik naar te handelen pas dan kunnen we iets wezenlijks creëren.

De kracht van creativiteit is het ontstaan. Je weet niet hoe het zal uitpakken, hoe het er zal uitzien en wat de reacties zullen zijn maar je gaat wel en dan nog met een heel team die allemaal besloten hebben met jou mee te doen aan de vrije val. Dat niet weten en toch springen dat vallen zonder grond te zien met en voor mensen dat is wat theater doet en waar mensen zo een nood aan hebben zeker in de maatschappij van nu waar de commercie koning is en middelmaat haar kroon. Het is zelfs meer dan vrije val zonder grond zien. Het is weten dat er geen antwoorden zijn en nooit zullen zijn en toch vragen. Het is de rock n roll van de sterfelijkheid. Het is de mogelijkheid van het onmogelijke omarmen met beide armen.

Deze rock n roll moet de jonge maker uitdragen in alles wat hij/zij openbaar doet. Niet zomaar iets schrijven, iets maken, iets zeggen, iets organiseren, iets verkopen. Elk project dat zich als noodzakelijk opdringt vanuit zijn/haar intuïtie dient uitgevoerd te worden of het nu groot, klein, op locatie of in zaal is, vijf minuten of een jaar duurt, of het nu een voorstelling is of een andere vorm heeft, 50000 figuranten en een halve dierentuin bevat of 1op 1 is. Het lukt, communiceert, creëert en raakt als de noodzaak en de ballen van de maker groot genoeg zijn.
Ik pleit dan ook voor grotere noodzaak en grotere ballen en dat die niet alleen in het repetitielokaal maar ook daarbuiten aangewend worden. Het is tegenwoordig eerder een taboe om ergens volledig voor te gaan maar het maakt mij geen reet uit. Ik heb het immers niet over hubris of een American Dream achtige zweverige propaganda ik heb het over het geloof in de kracht van de creativiteit die de mens in zijn diepste raakt. Ik heb het over voelen dat je bent door te voelen dat je sterven gaat.

Ik pleit bij deze ook dat de jonge makers niet enkel naar hun eigen ballen gaan zitten staren maar juist met elkaar over gelijk wat voor grenzen (land, taal, kunst, klasse of tijd) heen stappen. Het gaat mij hier niet om een soort kinderen voor kinderenachtige chiro bijeenkomst maar een ontmoeten van mensen met dezelfde power of toch een gelijksoortige. Dit ontmoeten kan op niets uitdraaien of enorm vruchtbaar zijn maar het overbrugt een individualisme die misschien in de jaren 90 hip was maar nu vooral zielig en gesloten overkomt. Ik geloof niet in collectieven maar wel in samenwerkingen als die op grond van wederzijdse interesse gebeuren. Laat makers elkaar en andere creators ontmoeten en doe dat vooral niet in een theater en ook niet met sprekers en te behandelende onderwerpen maar met een fuif, of een dauwtrip, of bezoek aan een Roemeens weeshuis. Laat ze elkaar ontmoeten als mensen, als de energie klikt komt er vanzelf wel iets moois uit..

Tot slot nog een oproep aan de organisaties die zich op een of andere manier met jonge makers bezighouden. Steun dit voorgaande met gelijke energie en daadkracht. Neem ons geen werk of beslissingskracht uit handen, zeg geen nee maar stel vragen, daag ons uit en vooral spring mee uiteindelijk kwakken we tegen de grond ja dat weten we, maar zolang we vallen zijn we aan het vliegen en dat doen we met de grootste stijl en een vette beat.

Tot hier. Voor nu.

Roll With It.